Komunikaty

Polecamy rozmowę z prof. Piotrem Sztompką, który w przystępny i bezkompromisowy sposób tłumaczy, dlaczego współczesny świat coraz częściej odwraca się od faktów i rozumu — oraz jakie konsekwencje ma to dla życia społecznego i demokracji.

W rozmowie z prof. Piotrem Sztompką, jednym z najwybitniejszych polskich socjologów, czytelnik zostaje zaproszony do refleksji nad kondycją współczesnego świata społecznego. Autor stawia mocną tezę: przechodzimy od epoki rozumu do „epoki mrzonek”, w której fakty, prawda i racjonalne wyjaśnienia ustępują emocjom, narracjom i subiektywnym przekonaniom.

Sztompka przypomina, że społeczeństwo – podobnie jak świat przyrody – rządzi się obiektywnymi prawami i nie da się go „zaczarować” pobożnymi życzeniami czy ideologicznymi projektami. Socjologia, jeśli ma zachować sens, musi pozostać nauką badającą realne relacje społeczne, a nie jedynie język, emocje czy indywidualne przeżycia. Krytycznie odnosi się do zjawisk takich jak skrajny relatywizm, postprawda, ideologizacja nauki czy redukowanie rzeczywistości społecznej do subiektywnych narracji.

Profesor pokazuje, jak deinstytucjonalizacja (osłabienie rodziny, wspólnot, autorytetów) oraz fragmentaryzacja obrazu świata prowadzą do chaosu poznawczego i moralnego. W takim świecie zanika zdolność rozróżniania prawdy i fałszu, a społeczeństwo staje się podatne na manipulację, populizm i pseudonaukę.

To rozmowa odważna, miejscami polemiczna, ale niezwykle klarowna. Dla każdego, kto chce zrozumieć, dlaczego dziś tak trudno porozumieć się co do faktów, wartości i sensu wspólnego życia, jest to lektura niemal obowiązkowa.

Dane bibliograficzne

Autor rozmowy: Małgorzata Bilska
Rozmówca: prof. Piotr Sztompka
Tytuł artykułu: Przechodzimy z ery rozumu w sferę mrzonek
Czasopismo: „Plus Minus”, dodatek do „Rzeczpospolitej”
Data wydania: 10–11 stycznia 2026 r.
Numery stron: 20–21

Szczegóły znajdziecie pod tym linkiem: https://www.rp.pl/plus-minus/art43605881-prof-piotr-sztompka-przechodzimy-z-ery-rozumu-w-sfere-mrzonek

W księgozbiorze Biblioteki Wydziału Teologicznego UAM są dostępne najnowsza publikacja prof. Piotra Sztompki